Ustawa o fundacji rodzinnej reguluje również kwestię kontroli sądowej nad fundacją rodzinną i jej organami. W tym artykule przedstawione zostaną informacje na temat powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej i kwestii formalnych z tym związanych. W kolejny artykułach omówiony zostanie audyt w fundacji rodzinnej, powództwo o uchylenie uchwały organu fundacji rodzinnej oraz obowiązek informacyjny fundacji rodzinnej względem Krajowej Administracji Skarbowej.
Zaskarżanie uchwał organów fundacji rodzinnej
Zgodnie z ustawą o fundacji rodzinnej w ramach sądowej kontroli fundacji rodzinnych możliwe jest m. in. zaskarżanie uchwał organów fundacji rodzinnej przez zainicjowanie powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej (art. 83 ustawy o fundacji rodzinnej) lub powództwa o uchylenie uchwały organu fundacji rodzinnej (art. 82 ustawy o fundacji rodzinnej). Powództwa te różnią się z formalnego punktu widzenia.
Czyje uchwały mogą zostać zaskarżone? Organy fundacji rodzinnej
Organami fundacji rodzinnej (szerzej na ten temat we wcześniejszym wpisie) są zarząd, rada nadzorcza (nie będzie to organ ustanowiony w każdej fundacji rodzinnej, gdyż nie jest on obligatoryjny) oraz zgromadzenie beneficjentów. Zatem to uchwały wskazanych organów mogą zostać zaskarżone w trybie przewidzianym w art. 83 ustawy o fundacji rodzinnej – powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały.
Kto może wytoczyć powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej?
Zgodnie z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej może wytoczyć fundator, beneficjent lub członek organu fundacji rodzinnej.
Na wskazanych podmiotach w przypadku wytoczenia powództwa spoczywa ciężar dowodowy w zakresie:
- zachowania ustawowego terminu przewidzianego dla możliwości wytoczenia powództwa,
- zaistnienia przesłanek ustawowych przemawiających za koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej.
Kto jest pozwanym w sprawie o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej?
Powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej wytacza się przeciwko fundacji rodzinnej (ale także możliwe jest wytoczenie powództwa przeciwko fundacji rodzinnej w organizacji).
W jakim terminie można wytoczyć powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej?
Zgodnie z przepisami ustawy o fundacji rodzinnej, możliwość wytoczenia przez fundatora, beneficjenta czy członka organu fundacji rodzinnej powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej jest ograniczona czasowo. Ustawodawca przewidział, że jest to możliwe w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym uprawniony powziął wiadomość o uchwale, nie później jednak niż z upływem dwóch lat od dnia podjęcia uchwały.
W jakiej sytuacji można wytoczyć powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej?
Fundator, beneficjent czy członek organu fundacji rodzinnej może wytoczyć powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały fundacji rodzinnej w przypadku, gdy uchwała ta jest sprzeczna z ustawą.
Ustawa o fundacji rodzinnej nie definiuje i nie precyzuje o sprzeczność z jaką ustawą chodzi. Stosując jednak przez analogię zasady stosowane w postępowaniach o stwierdzenie nieważności uchwał organów spółek polskiego prawa handlowego wydaje się, ze sprzeczności z ustawą uchwał organów fundacji rodzinnej nie można rozumieć wyłącznie jako sprzeczność z ustawą o fundacji rodzinnej. W istocie rzeczy może tu chodzić o sprzeczność z jakimikolwiek przepisami prawa – Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, ustawami czy rozporządzeniami.
Do zastosowania tego powództwa nie wystarczy natomiast sprzeczność ze statutem fundacji rodzinnej – w tym wypadku przysługuje inne powództwo – o uchylenie uchwały organu fundacji rodzinnej (omówienie w innym wpisie).
Skutki prawne wydania wyroku stwierdzającego nieważność uchwały organu fundacji rodzinnej
Jeśli uchwała jest sprzeczna z ustawą, sąd wydając wyrok uwzględniający powództwo i eliminuje tą uchwałę z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności – w przeciwieństwie do sytuacji, w której uchwała jest sprzeczna ze statutem fundacji czy też z jej celem i która to uchwała podlega uchyleniu na podstawie art. 82 ustawy o fundacji rodzinnej.
Opłata od pozwu o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej
Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 27 pkt 14), pozew o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej podlega stałej opłacie w wysokości 200 złotych.
Planujesz utworzenie fundacji rodzinnej? A może masz pytania dotyczące powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej? Pomożemy Ci!
Jeśli planujesz założenie fundacji rodzinnej w Polsce, chciałbyś ustrukturyzować swój biznes i zastanawiasz się, czy fundacja rodzinna jest dla Ciebie dobrym rozwiązaniem a może masz pytania w zakresie powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej – skontaktuj się z nami.
Odpowiemy na wszystkie pytania, pomożemy zdecydować, czy fundacja rodzinna jest rozwiązaniem dla Ciebie, a w razie potrzeby przeprowadzimy proces tworzenia fundacji rodzinnej lub dalsze działania strukturyzujące. Udzielimy również pomocy i wsparcia w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały organu fundacji rodzinnej.
Nasz zespół posiada wieloletnie doświadczenie w budowaniu struktur prawnych w biznesie z wykorzystaniem zarówno polskich, jak i zagranicznych instrumentów. Od lat zajmujemy się również tematyką fundacji rodzinnych w krajach Europy Zachodniej. Skorzystanie z naszej pomocy w kwestii polskiej fundacji rodzinnej to najlepszy wybór.
O autorach
