Istotnym zagadnieniem związanym z fundacją rodzinną jest kwestia odpowiedzialności prawnej różnych podmiotów z nią powiązanych. W tym artykule przedstawione zostaną informacje na temat odpowiedzialności prawnej w fundacji rodzinnej.
Odpowiedzialność fundacji rodzinnej za zobowiązania fundatora
Jeśli chodzi o odpowiedzialność fundacji rodzinnej za zobowiązania fundatora to:
- Fundacja rodzinna odpowiada solidarnie z fundatorem za jego zobowiązania powstałe przed jej ustanowieniem, w tym z tytułu obowiązku alimentacyjnego. Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć.
- Fundacja rodzinna odpowiada także za wykonanie powstałego po jej ustanowieniu obowiązku alimentacyjnego obciążającego fundatora. W przypadku gdy egzekucja z majątku fundatora obowiązku alimentacyjnego powstałego po ustanowieniu fundacji rodzinnej okaże się bezskuteczna, uprawniony może prowadzić egzekucję z majątku fundacji rodzinnej.
W tym wypadku nie ma przeszkód do wniesienia powództwa przeciwko fundacji rodzinnej, zanim egzekucja z majątku fundatora okaże się bezskuteczna.
Odpowiedzialność fundacji rodzinnej za zobowiązania fundatora jest ograniczona do wartości mienia wniesionego przez fundatora według stanu z chwili wniesienia, a według cen z chwili zaspokojenia wierzyciela.
Odpowiedzialność fundatora względem fundacji rodzinnej
Fundator fundacji rodzinnej jest uprzywilejowany przez przepisy ustawy regulującej zasady funkcjonowania polskich fundacji rodzinnych. Zgodnie z fundator nie odpowiada za zobowiązania fundacji rodzinnej.
Odpowiedzialność cywilnoprawna za zobowiązania fundacji rodzinnej
Zgodnie z przepisami ustawy o fundacjach rodzinnych odpowiedzialność za zobowiązania fundacji rodzinnej ponoszą natomiast członek zarządu, członek rady nadzorczej oraz likwidator:
- Jeśli działanie lub zaniechanie członka zarządu, członka rady nadzorczej lub likwidator jest sprzeczne z prawem lub postanowieniem statutu i jest zawinione przez te osoby, to ponoszą one odpowiedzialność wobec fundacji rodzinnej za powstałą szkodę. Kluczowe jest tu zatem zagadnienie zawinienia.
- Nie każde działanie (lub zaniechanie) członka zarządu, członka rady nadzorczej czy likwidatora, skutkujące powstaniem szkody po stronie fundacji rodzinnej, stanowić będzie naruszenie zasady należytej staranności przez zarząd. Zgodnie z przepisami ustawy, postępowanie w sposób lojalny wobec fundacji rodzinnej w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego nie powinno stanowić uchybienia powyższej zasadzie.
- Jeżeli szkodę wyrządziło kilka osób wspólnie, odpowiadają za szkodę solidarnie.
Odpowiedzialność karna w fundacji rodzinnej
Przepisy ustawy o fundacjach rodzinnych zawierają również sankcje karne za pewne działania. Jeśli osoba, która jest uprawniona do prowadzenia spraw fundacji rodzinnej samodzielnie lub łącznie z innymi osobami albo do reprezentowania fundacji rodzinnej nie wykonuje obowiązku polegającego na przekazaniu organowi Krajowej Administracji Skarbowej w terminie wyznaczonym przez ten organ na jego żądanie danych zawartych na liście beneficjentów, spisu mienia oraz informacji o świadczeniach lub mieniu przekazanym w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej (w tym ich rodzaju, wysokości świadczeń lub wartości mienia, terminie i sposobie spełnienia świadczeń lub przekazaniu mienia) podlega grzywnie od 240 stawek dziennych.
Taka sama kara może spotkać osobę, która utrudnia albo udaremnia wykonanie obowiązku wskazanego powyżej.
Natomiast kto będąc uprawnionym do prowadzenia spraw fundacji rodzinnej samodzielnie lub łącznie z innymi osobami lub do jej reprezentowania podaje nieprawdziwe informacje, o których mowa powyżej podlega grzywnie od 360 stawek dziennych.
Odpowiedzialność za zobowiązania fundacji rodzinnej wykreślonej z rejestru
Jeśli fundacja rodzinna jest rozwiązywana za życia fundatora to:
- fundator wyłącznie uprawniony do otrzymania mienia w związku z rozwiązaniem fundacji lub
- fundatorzy (gdy jest więcej niż jeden) proporcjonalnie do wartości mienia wniesionego, lub
- inna wskazana w statucie fundacji rodzinnej osoba (w szczególności beneficjenci) uprawniona do mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej,
ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania fundacji rodzinnej wykreślonej z rejestru fundacji rodzinnych. Odpowiedzialność ta ogranicza się do wartości otrzymanego mienia według stanu z chwili nabycia, a według cen z chwili zaspokojenia wierzyciela.
Planujesz utworzenie fundacji rodzinnej? Masz wątpliwości związane z odpowiedzialnością prawną fundacji rodzinnej? Pomożemy Ci!
Jeśli planujesz założenie fundacji rodzinnej w Polsce, chciałbyś ustrukturyzować swój biznes i zastanawiasz się, czy fundacja rodzinna jest dla Ciebie dobrym rozwiązaniem a może masz pytania w zakresie odpowiedzialności prawnej fundacji rodzinnej – skontaktuj się z nami.
Odpowiemy na wszystkie pytania, pomożemy zdecydować, czy fundacja rodzinna jest rozwiązaniem dla Ciebie, a w razie potrzeby przeprowadzimy proces tworzenia fundacji rodzinnej lub dalsze działania strukturyzujące. Nasz zespół posiada wieloletnie doświadczenie w budowaniu struktur prawnych w biznesie z wykorzystaniem zarówno polskich, jak i zagranicznych instrumentów. Od lat zajmujemy się również tematyką fundacji rodzinnych w krajach Europy Zachodniej.
O autorach
