Wniesienie majątku do fundacji rodzinnej

Majątek fundacji rodzinnej – z czego się składa?

W najszerszym ujęciu majątkiem fundacji rodzinnej będą wszelkie składniki majątkowe, w tym ruchomości, nieruchomości a także prawa, które przysługują tej fundacji. W majątku fundacji rodzinnej może znaleźć się szeroki wachlarz składników, z zastrzeżeniem, że składniki te powinny być spójne z dozwolonym zakresem działalności gospodarczej tej fundacji. W przeciwnym razie może okazać się, że fundacja rodzinna, prowadząc na przykład obrót składnikami majątkowymi, innymi niż te, wykazane w ustawie, narazi się na opodatkowanie swojej działalności „karną” stawką podatku dochodowego od osób prawnych w wysokości 25 % podstawy opodatkowania.

Majątek fundacji rodzinnej a fundusz założycielski

Fundacja rodzinna powiększa swój majątek zasadniczo w następujących sytuacjach:

1. poprzez wniesienie mienia na fundusz założycielski fundacji rodzinnej przez jej fundatora;
2. poprzez wniesienie majątku (np. w drodze darowizny) po utworzeniu fundacji przez fundatora lub inną osobę;
3. nabywając składniki majątkowe w zamian za mienie wniesione do fundacji rodzinnej;
4. nabywając składniki majątkowe w zamian za środki pozyskane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Do utworzenia fundacji rodzinnej konieczne jest pokrycie funduszu założycielskiego, którego wysokość określa się każdorazowo w statucie fundacji rodzinnej. Wartość funduszu założycielskiego nie może być przy tym mniejsza niż 100.000 zł, a sam fundusz założycielski może zostać pokryty poprzez wniesienie przez fundatora dowolnych składników majątkowych (nie tylko gotówki).

Majątek fundacji rodzinnej będzie więc obejmował zarówno jej fundusz założycielski, jak również mienie nabyte w okresie istnienia fundacji zarówno nieodpłatnie od fundatora (i osób trzecich), jak i wypracowany zysk. W tym kontekście wydaje się, że wyróżnienia w ramach majątku fundacji jej funduszu założycielskiego i mienia jest sztuczne. Fundusz założycielski powinien być odczytywany jako jeden z warunków związanych z powstaniem i rejestracją fundacji rodzinnej, który na późniejszych etapach działalności (w przeciwieństwie np. do kapitału zakładowego w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością) nie ma już samodzielnego znaczenia. Sam fundusz założycielski staje się natomiast częścią mienia fundacji, wykazywanego w spisie mienia.

Kto i kiedy pokrywa fundusz założycielski

Jak już była o tym mowa, wniesienie mienia na pokrycie funduszu założycielskiego stanowi jeden z wymogów powstania fundacji rodzinnej. Termin na wniesienie mienia na pokrycie funduszu założycielskiego jest różny w zależności od tego, w jaki sposób fundacja rodzinna została ustanowiona. Jeżeli podstawą istnienia fundacji jest akt założycielski, mienie na pokrycie funduszu założycielskiego powinno zostać wniesione przed fundacji wpisaniem do rejestru fundacji rodzinnych. W praktyce oznacza to, że wniesienie majątku powinno nastąpić niezwłocznie po podpisaniu aktu założycielskiego. Do pokrycia funduszu założycielskiego zobowiązany jest natomiast fundator. W przypadku fundacji rodzinnej ustanowionej w testamencie, pokrycie funduszu założycielskiego może nastąpić w terminie dwóch lat od dnia wpisania fundacji rodzinnej do rejestru, przy czym do dokonania tej czynności zobowiązany będzie zarząd fundacji.

W jakiej formie można wnieść mienie do fundacji rodzinnej (już utworzonej)?

Jak już była o tym mowa, majątek do utworzonej fundacji rodzinnej może wnieść każdy. Dotyczy to także fundacji rodzinnych w organizacji. Należy przy tym oczywiście uważać , aby nie zaburzyć proporcji wynikających z udziału mienia wniesionego przez fundatora i fundację. W optymalnym stanie faktycznym, całość mienia fundacji powinna zostać wniesione przez fundatora, który jest spokrewniony z beneficjentami (w ramach zerowej grupy podatkowej ustalanej jak w przypadku podatku od spadków i darowizn). W sytuacji gdy tylko część mienia zostanie wniesiona przez fundatora, pozostającego z tym beneficjentem w ramach zerowej grupy podatkowej, beneficjent ten, otrzymując świadczenie z fundacji rodzinnej będzie mógł skorzystać ze zwolnienia wartości tego świadczenia z podatku dochodowego od osób fizycznych tylko w proporcji, w jakiej mienie wniesione przez fundatora pozostaje do mienia wniesionego przez innych, niespokrewnionych z beneficjentem, fundatorów lub osoby trzecie (w takiej sytuacji mienie traktuje się jako wniesione przez samą fundację rodzinną).

Co do formy prawnej wniesienia mienia do fundacji rodzinnej, zasadniczo może być ona dowolna. Jeżeli mienie będzie wnoszone przez fundatora, jego małżonka, zstępnego, wstępnego lub rodzeństwo, należy takie mienie wnieść w formie darowizny. W takiej sytuacji wniesienie majątku nie zaburzy bowiem proporcji w spisie mienia fundacji – fundatorowi w dalszym ciągu będzie przysługiwał taki sam udział w mieniu, a beneficjentom takie samo zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Jeżeli mienie miałoby zostać wniesione przez osobę trzecią, pozostającą poza grupą określoną powyżej, warto rozważyć odpłatne wniesienie takiego mienia. Nabycie majątku przez fundację w zamian za środki wcześniej wniesione przez fundatora nie będzie bowiem zaburzało proporcji, o których mowa powyżej. W sytuacji darowania mienia fundacji przez osobę trzecią, mienie takie będzie traktowane jako wniesione przez fundację, co efektywnie obniży poziom zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych świadczeń wypłacanych beneficjentom pozostających z fundatorem w zerowej grupie podatkowej.

Kiedy najlepiej wnieść majątek do fundacji rodzinnej?

To czy składniki majątkowe zostaną wniesione do fundacji rodzinnej na jej fundusz założycielski lub później po jej utworzeniu nie ma większego znaczenia. Zgodnie z aktualnymi interpretacjami podatkowymi (np. interpretacja indywidualna DKIS z dnia 20 sierpnia 2024 r. sygn.

0115-KDIT1.4011.463.2024.1.MR) nie ma bowiem znaczenia dla ustalania proporcji udziałów w mieniu fundacji to, czy składniki majątkowe zostały wniesione przez fundatora s przeznaczeniem na fundusz założycielski czy na majątek fundacji.

Większe znaczenie w przypadku chwili wniesienia mienia do fundacji rodzinnej ma to, czy fundacja ta została już zarejestrowana czy też nie. Wnosząc mienie do fundacji rodzinnej w organizacji narażamy się bowiem na sytuację, że jeżeli wniosek o wpis tej fundacji do rejestru fundacji rodzinnych nie zostanie wniesiony w terminie 6 miesięcy od dnia jej utworzenia (podpisania aktu założycielskiego) albo sąd prawomocnie odmówi rejestracji takiej fundacji rodzinnej, z mocy prawa ulegnie ona likwidacji. Oznacza to, że mienie wniesione dotychczas do fundacji rodzinnej zostanie zwrócone jej fundatorowi (względnie innym osobom wskazanym w treści statutu), jednak przychód uzyskany przez fundatora z tytułu tego zwrotu zostanie opodatkowany podatkiem dochodowym.

Jak prawidłowo ustalić udziałów w majątku fundacji rodzinnej?

W przeciwieństwie do momentu wniesienia majątku na fundusz założycielski fundacji rodzinnej, istotne znaczenie ma to, kto wnosi składniki majątkowe. Jeżeli bowiem fundator i beneficjent nie pozostają w tzw. grupie zerowej ustalanej na potrzeby podatku od spadków i darowizn, zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych przy wypłacie świadczeń temu beneficjentowi z fundacji rodzinnej, nie będzie miało zastosowania.

W przypadku gdy fundatorów lub osób wnoszących składniki majątkowe do fundacji rodzinnej jest wiele, istotne znaczenie zyskuje ustalenie proporcji wartości mienia wniesionego do fundacji rodzinnej przez każdego z fundatorów lub przez fundację rodzinną. Proporcję te ustala się przy założeniu, że mienie wniesione do fundacji rodzinnej w drodze darowizny lub spadku przez:

– fundatora lub jego małżonka, zstępnych, wstępnych lub rodzeństwo – uważa się za wniesione przez fundatora;

– inne osoby – uważa się za wniesione przez fundację rodzinną.

W przypadku, gdy fundatorami są małżonkowie, a całe mienie fundacji zostało wniesione przez tylko nich (na fundusz założycielski lub w drodze darowizny), proporcja, o której mowa powyżej będzie wynosiła dla każdego z nich 100% (tak DKIS w interpretacji indywidualnej z dnia 7 sierpnia 2024 r. sygn. 0114-KDIP3-2.4011.536.2024.1.JM).

Więcej o fundacji rodzinnej

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na temat zakładania fundacji rodzinnej zapraszamy do lektury pozostałych wpisów na naszej stronie dotyczących celu, organów i zakresu działalności fundacji rodzinnej  – https://pla.partners/cel-fundacji-rodzinnej/ .

Fundacja rodzinna – kancelaria Warszawa

Jeżeli szukasz kancelarii, która pomoże Ci w obsłudze fundacji rodzinnej, przygotuje dokumentację dotyczącą wniesienia mienia do fundacji lub inne dokumenty związane z funkcjonowaniem podmiotu, zapraszamy do kontaktu z nami.